
สาเหตุของ ใบหน้าไม่เท่ากัน คืออะไร หน้าไม่เท่ากันวิธีแก้ มีอะไรบ้าง
ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าการมีใบหน้าที่สมมาตร อวัยวะบนใบหน้ามีขนาดเท่ากัน ส่งผลต่อความงามบนใบหน้า การมีใบหน้าที่ได้รูปอาจเป็นเรื่องปกติของใครหลายๆ คน แต่สำหรับบางคนมีปัญหาใบหน้าไม่เท่ากันจนเป็นเรื่องที่กวนใจอยู่มาก ทำให้ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตทั้งทางตรงและทางอ้อม หรือสำหรับบางคนอาจสงสัยอยู่ว่าตัวเองหน้าเบี้ยว แต่ยังไม่แน่ใจ จะมีวิธีสังเกตยังไง แล้วสาเหตุของหน้าเบี้ยวไม่เท่ากันมีอะไรบ้าง หน้าไม่เท่ากันวิธีแก้ปัญหาอย่างไรบ้างที่เหมาะสม
จะรู้ได้อย่างไร ว่าเรามี ใบหน้าไม่เท่ากัน

หลายคนอาจสังเกตได้ง่ายว่าตัวเองมีหน้าเบี้ยวไม่เท่ากันอยู่แล้ว หรือรู้ตัวตั้งแต่เด็กแล้วว่ามีใบหน้าที่ไม่สมมาตร แต่สำหรับบางคนอาจไม่ได้สังเกตเห็นง่ายนัก เพราะมีความไม่สมมาตรเพียงเล็กน้อย วิธีสังเกตง่ายๆ คือการมองหน้าตัวเองผ่านกระจก หรือถ่ายรูปหน้าตรงแล้ววิเคราะห์เทียบสัดส่วนของใบหน้าทั้งสองด้านโดยเขีดเส้นแบ่งครึ่งหน้าหรือตามรูปด้านบน แล้วดูว่ามีส่วนไหนที่เบี้ยวไหม เช่น ปากเบี้ยว กรามไม่เท่ากัน โหนกแก้มไม่เท่ากัน หรือแก้มใหญ่ไม่เท่ากันหรือเปล่า เพื่อหาสาเหตุและวิธีแก้ต่อไป
สาเหตุที่ ใบหน้าไม่เท่ากัน?

สาเหตุที่ส่วนต่างๆของ ใบหน้าไม่เท่ากัน นั้น มาจาก 6 สาเหตุใหญ่ๆ ได้แก่
- กรรมพันธุ์ – หากพ่อแม่หรือญาติมีลักษณะใบหน้าที่เบี้ยวอยู่แล้ว โอกาสที่จะได้รับลักษณะนั้นมาก็สูงตามไปด้วย
- การเจริญเติบโตของกระดูก – อายุที่เพิ่มมากขึ้น อาจทำให้การเจริญเติบโตของกระดูกบางส่วนหยุดไป แต่บางส่วนยังคงดำเนินต่อ จึงอาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของใบหน้าที่ไม่สมดุลขึ้นได้
- ไลฟ์สไตล์ – การนอนตะแคงข้างเดียว เคี้ยวอาหารข้างเดียว หรือเท้าคางเป็นเวลานานๆ สามารถค่อยๆ ส่งผลต่อการเปลี่ยนไปของใบหน้าได้
- ทันตกรรม – ไม่ว่าจะเป็นการจัดฟัน ใส่ฟันปลอม หรือเคลือบฟัน ก็สามารถทำให้หน้าเบี้ยวได้ งานวิจัย ในปี 2014 จาก Journal of the American Society of Plastic Surgeons ระบุว่าการถอนฟันสามารถเป็นสาเหตุที่ทำให้ใบหน้าไม่สมส่วนได้โดยตรง
- อุบัติเหตุ – การเกิดอุบัติเหตุที่ส่งผลกระทบร้ายแรงต่อใบหน้า
- โรคบางชนิด – โรคปากเบี้ยว (Bell’s Palsy) หรือจะเป็นโรคคอเอียง (Torticollis) ก็สามารถส่งผลให้หน้าเบี้ยวไม่เท่ากันอย่างเห็นได้ชัดโดยตรง
การป้องกัน ใบหน้าไม่เท่ากันเบื้องต้น

- เปลี่ยนพฤติกรรมการทานอาหาร – เคี้ยวอาหารโดยใช้ฟันทั้งสองข้าง โดยเฉพาะเลี่ยงการเคี้ยวอาหารเหนียวๆ ข้างเดียว
- เปลี่ยนพฤติกรรมการนอน – เน้นหงายมากขึ้น เลี่ยงการนอนตะแคงข้างใดข้างหนึ่งเป็นเวลาหลายปี นอกจากนี้ การนอนข้างเดียวเป็นเวลานานยังทำให้มีอาการผมร่วง ผมบางข้างเดียว และกล้ามเนื้อตาก็ได้รับผลกระทบด้วย
- เลี่ยงการกระทบกับแสงแดดข้างเดียว – เลี่ยงการขับรถหรือกิจกรรมต่างๆ ที่ทำให้ใบหน้าเราโดนแสงข้างเดียวเป็นเวลานาน เพราะแสงแดดจะทำให้ใบหน้าข้างนั้นๆ รอยย่นกว่า ผิวแห้งกว่า และเหี่ยวเร็วกว่าปกติ
- บริหารใบหน้า – การบริหารใบหน้า เช่น การอ้าปาก หรือพูดเสียงอา อี อู สามารถช่วยกระชับกล้ามเนื้อได้
- ปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ – เลี่ยงการยกคิ้ว ดูดบุหรี่ข้างเดียว หรือยิ้มมุมปากบ่อยๆ เพราะนิสัยเล็กๆ เหล่านี้หากทำเป็นประจำจะส่งผลต่อกล้ามเนื้อใบหน้าอย่างไม่ทันรู้ตัว
หน้าไม่เท่ากันวิธีแก้ และการรักษามีอะไรบ้าง
รวมวิธีปรับรูปหน้าให้เท่ากันของ 4 จุดปัญหาใหญ่ที่ทำให้ใบหน้าไม่เท่ากัน
1. โหนกแก้มไม่เท่ากัน
สามารถรักษาโดยการทำศัลยกรรมโหนกแก้ม โดยแพทย์จะทำการผ่าตัดลดขนาดโหนกแก้ม อาจจะเป็นการตัด กรอ หรือยุบโหนกแก้มขึ้นอยู่กับตำแหน่ง และความสูงของโหนกแก้ม สามารถแก้ปัญหาโหนกแก้มไม่เท่ากันได้อย่างถาวร
2. แก้มไม่เท่ากัน
ปัญหานี้เกิดจากไขมันกระพุ้งแก้มที่ไม่เท่ากัน สามารถแก้ไขโดยการฉีดและการผ่าตัด
- ฉีดแฟตลดไขมัน – ฉีดเน้นในด้านที่เป็นปัญหา ผลลัพธ์จะเห็นได้ชัดภายใน 1-3 สัปดาห์ และคงอยู่ประมาณ 2-3 เดือนแต่วิธีนี้ไม่เหมาะกับคนที่มีไขมันแก้มมาก
- ผ่าตัดไขมันกระพุ้งแก้ม – ช่วยแก้ปัญหาใบหน้าไม่เท่ากันจากไขมันได้ถาวรกว่ารูปแบบการฉีด เพราะไขมันในบริเวณที่ผ่ามีโอกาสกลับมาน้อย เห็นผลทันที และไม่มีแผลผ่าตัดด้านนอก
ชมวิดีโอการผ่าตัดลดโหนกแก้มและการผ่าตัดกระพุ้งแก้ม
3. กรามไม่เท่ากัน
สาเหตุของกรามไม่เท่ากัน สามารถเกิดจากทั้งกล้ามเนื้อและกระดูก ดังนั้น จึงต้องเลือกแก้ปัญหาให้ตรงจุด
- ฉีดโบท็อกซ์ – แก้ปัญหาตรงกล้ามเนื้อกราม ไม่ต้องพักฟื้น เห็นผลใน 14 วัน อยู่ได้ประมาณ 8 เดือน – 1 ปี
- ร้อยไหม – สำหรับคนที่หน้าหย่อนคล้อยไม่เท่ากันบริเวณกราม ทำให้ใบหน้าเต่งตึงพร้อมกระตุ้นคอลลาเจนภายในผิว แต่ผลข้างเคียงมักมีอาการบวม แดง หรือหากทำร้อยตื้นเกินไปทำเป็นรอยนูนบนผิว
- ผ่าตัดกล้ามเนื้อกราม – แก้ตรงกล้ามเนื้อที่เป็นปัญหาได้ตรงจุด ผ่าเปิดแผลภายใน นิยมทำร่วมกับการผ่าตัดกระดูกมุมกราม
- ผ่าตัดกระดูกมุมกราม – แก้ปัญหากรามไม่เท่ากันที่มีสาเหตุมาจากกระดูกได้แบบถาวร เห็นผลเร็ว นิยมเปิดแผลผ่าตัดภายในช่องปาก

สาเหตุหน้าบาน หน้าเหลี่ยม กรามใหญ่ กรามไม่เท่ากัน ทำยังไงให้หน้าเรียวถาวร
หลายคนอาจจะเคยโดนล้อด้วยคำพวกนี้ตั้งแต่เด็กๆ จนเป็นแผลในใจมาจนถึงตอนนี้ บางคนอาจถึงขั้นไม่ชอบใบหน้าตัวเอง ขาดความมั่นใจ ไม่กล้าถ่ายรูป หรือไม่กล้าออกไปเจอผู้คน แน่นอนว่าการมีกรามที่ใหญ่ จริงๆแล้ว ไม่ใช่ข้อบกพร่อง แต่…
4. ขากรรไกรเบี้ยว การปรับรูปหน้าให้เท่ากันโดยการเข้ารับการผ่าตัดขากรรไกร เป็นวิธีที่เหมาะสำหรับผู้ที่มีปัญหาใบหน้าไม่เท่ากันอย่างเห็นได้ชัด เช่น ฟันไม่สบกัน เคี้ยวอาหารไม่สะดวก และได้รับวินิจฉัยแล้วว่ามีปัญหาขากรรไกรเบี้ยว โดยการผ่าตัดขากรรไกรต้องทำร่วมกับการจัดฟันด้วย

ผ่าขากรรไกร มีกี่แบบ เสี่ยงไหม? ผ่าตัดขากรรไกรราคา เท่าไร?
ประเภทของการผ่าตัดขากรรไกรร่วมกับการจัดฟัน มีกี่แบบ มีความเสี่ยงใหม่ ผ่าตัดขากรรไกรราคาเท่าไหร่ แก้ปัญหา ใบหน้าผิดรูป เพื่อเพิ่มความมั่นใจ…
แล้วจะรู้ได้อย่างไร ว่าสาเหตุอยู่ที่กรามหรือขากรรไกร?
ในกรณีที่สังเกตยากมากๆ เช่น ฟันยังสบกันดี แล้วสงสัยว่าใบหน้าไม่เท่ากันอยู่เป็นเพราะกรามหรือทั้งขากรรไกรกันแน่ คนไข้จำเป็นต้องเข้ารับการปรึกษากับแพทย์ และสแกนใบหน้าเพื่อวิเคราะห์จุดที่มีปัญหาได้อย่างแม่นยำ
ปัญหาหน้าเบี้ยวไม่เท่ากันเกิดได้จากหลายสาเหตุ หากรู้ว่ามีหน้าไม่เท่ากันเพราะอะไรแล้ว จึงเป็นเรื่องง่ายที่จะจัดการปัญหาได้อย่างตรงจุดทำให้สามารถเลือกการรักษาที่เหมาะสมกับเราที่สุด อย่างไรก็ตาม สิ่งที่สำคัญที่สุด โดยเฉพาะการศัลยกรรม ควรเลือกคลินิกที่ได้มาตรฐาน ถูกสุขลักษณะ และแพทย์เฉพาะทางเท่านั้น
หน้าไม่เท่ากัน แก้ยังไง?
ผ่าตัดขากรรไกรที่ Vertex Clinic

Vertex Clinic เรามีทีมแพทย์เฉพาะทางนำโดย หมอตี๊ ทพ.ดร. อมรพงษ์ วชิรมน แพทย์เฉพาะทางด้านปรับโครงหน้า ช่องปาก และแม็กซิลโลเฟเชียล ผู้มีประสบการณ์ด้านการปรับแต่งโครงหน้าและขากรรไกรมายาวนาน รวมไปถึงการผ่าตัดผู้ป่วยโรคปากแหว่งเพดานโหว่ และการผ่าตัดเพื่อแก้ไขความพิการบนหน้าและกะโหลกศีรษะชนิดรุนแรง (Craniofacial Disorder) อีกทั้งยังเป็น 1 ในทีมแพทย์จากรายการ Let Me In Thailand ตลอดทั้ง 4 ซีซั่น

ผ่าตัดด้วยเทคนิค Nemotec V
การวางแผนผ่าตัดสามมิติใช้จำลองตำแหน่งกระดูกและช่วยถ่ายทอดแผนไปสู่การผ่าตัด งานศึกษาหลายศูนย์พบความแม่นยำในการถ่ายทอดแผนในระบบที่ศึกษา ขณะที่งานทดลองเปรียบเทียบการวางแผนสองและสามมิติพบว่าการพยากรณ์ยังมีความคลาดเคลื่อน ภาพจำลองจึงควรใช้สื่อสารแผนรักษาโดยอธิบายข้อจำกัดร่วมด้วย (Hsu และคณะ, 2013; Bengtsson และคณะ, 2017)

อุปกรณ์นำทางที่สร้างจากแผนสามมิติช่วยถ่ายทอดตำแหน่งที่วางแผนไว้ในระบบที่งานวิจัยศึกษา แต่ความแม่นยำของตำแหน่งกระดูกเป็นคนละผลลัพธ์กับอาการบวม การเสียเลือด และความพึงพอใจ จึงควรอธิบายประโยชน์ตามผลที่วัดได้และประเมินความเสี่ยงแยกกัน (Hsu และคณะ, 2013; Bengtsson และคณะ, 2017)
งานวิจัยการวางแผนผ่าตัดสามมิติประเมินความแม่นยำในระบบที่ศึกษา แต่ไม่ได้ยืนยันว่าจะไม่มีเลือดคั่งหรือไม่จำเป็นต้องใช้สายระบายเลือด จึงไม่ควรนำผลด้านความแม่นยำมาใช้รับรองผลเหล่านี้ (Hsu และคณะ, 2013; Bengtsson และคณะ, 2017)

ผ่าตัดก่อนจัดฟัน (Surgery-first)
การผ่าตัดก่อนจัดฟัน (Surgery First) อาจช่วยลดเวลารักษารวมในผู้ป่วยที่เหมาะสม งานศึกษาย้อนหลังขนาดเล็กพบเวลารวมสั้นกว่า แต่การจัดฟันหลังผ่าตัดใช้เวลานานกว่ากลุ่มจัดฟันก่อนผ่าตัด จึงต้องแยกเวลารักษารวมออกจากระยะจัดฟันและระยะพักฟื้น ผลลัพธ์และเวลารายบุคคลต้องประเมินจากแผนรักษา (Lahtinen และคณะ, 2026; Li และคณะ, 2024)

ผ่าตัดแบบไม่มัดฟัน

การยึดขากรรไกรหลังผ่าตัดมีหลายแนวทาง งานศึกษาหนึ่งเปรียบเทียบการใช้แผ่นยึดกระดูกร่วมกับลวด กับการใช้แผ่นยึดกระดูกร่วมกับยางดึงสบฟัน งานศึกษารายงานข้อจำกัดด้านอาหารและน้ำหนักลดในช่วงพักฟื้นในทั้งสองกลุ่ม การไม่ใช้ลวดมัดฟันจึงไม่ควรตีความว่าสามารถเคี้ยวอาหารตามปกติได้ทันที วิธีการยึดขากรรไกรและการเริ่มเคี้ยวต้องเป็นไปตามแผนของทีมรักษา (Ooi และคณะ, 2021; Prachasartta และคณะ, 2024)

ข้อดี ข้อเสีย ของการผ่าตัดขากรรไกรไม่มัดฟัน
ข้อดี
- สอบถามว่าจะใช้แผ่นยึดกระดูก ลวด ยางดึงสบฟัน หรืออุปกรณ์ใดหลังผ่าตัด (Ooi และคณะ, 2021)
- การเริ่มอ้าปาก พูด และทำกิจวัตรต้องประเมินตามการฟื้นตัวและแผนรักษา (Phillips และคณะ, 2008)
- การเริ่มเคี้ยวและแผนอาหารต้องกำหนดกับทีมรักษา แม้ไม่ได้ใช้ลวดมัดฟัน (Ooi และคณะ, 2021; Prachasartta และคณะ, 2024)
ข้อเสีย
ก่อนเลือกการผ่าตัดแบบไม่มัดฟัน ควรหารือเรื่องการยึดกระดูกและยางดึงสบฟันกับทีมรักษา งานศึกษาลำดับ Surgery First ในผู้ป่วย Class III รายงานความคงตัวของตำแหน่งขากรรไกรแตกต่างกัน จึงต้องติดตามการสบฟันและตำแหน่งขากรรไกรตามแผน (Ooi และคณะ, 2021; Jeong และคณะ, 2017; Mah และคณะ, 2017)
งานวิจัยและแนวทางอ้างอิง
งานอ้างอิงแต่ละฉบับศึกษาผู้ป่วย วิธีรักษา และช่วงติดตามต่างกัน การเลือกวิธีและแผนดูแลหลังผ่าตัดต้องประเมินเป็นรายบุคคล หลักฐานของระบบวางแผนสามมิติในงานวิจัยไม่ใช่ข้อมูลผลการรักษาเฉพาะของคลินิก
- Lahtinen และคณะ (2026). Comparison of treatment duration and complications between surgery-first and conventional orthognathic approaches: a retrospective study European Journal of Orthodontics. DOI: 10.1093/ejo/cjaf102
- Li และคณะ (2024). The Skeletal Stability of Combined Surgery First Approach and Clear Aligners in Skeletal Class III… Journal of Clinical Medicine. DOI: 10.3390/jcm13030872
- Jeong และคณะ (2017). Large-Scale Study of Long-Term Anteroposterior Stability in a Surgery-First Orthognathic Approach Without Presurgical Orthodontic Treatment Journal of Craniofacial Surgery. DOI: 10.1097/SCS.0000000000003853
- Mah และคณะ (2017). Comparative study of postoperative stability between conventional orthognathic surgery and a surgery-first orthognathic approach after… Journal of the Korean Association of Oral and Maxillofacial Surgeons. DOI: 10.5125/jkaoms.2017.43.1.23
- Phillips และคณะ (2008). Recovery after orthognathic surgery: short-term health-related quality of life outcomes Journal of Oral and Maxillofacial Surgery. DOI: 10.1016/j.joms.2008.06.080
- Prachasartta และคณะ (2024). Effects of Oral Nutritional Supplement on Postoperative Orthognathic Surgery Patients’ Nutritional Status: A Randomised Clinical… Journal of Multidisciplinary Healthcare. DOI: 10.2147/JMDH.S493361
- Ooi และคณะ (2021). Body Weight Loss After Orthognathic Surgery: Comparison Between Postoperative Intermaxillary Fixation with Metal Wire and… Journal of Maxillofacial and Oral Surgery. DOI: 10.1007/s12663-019-01318-6
- Hsu และคณะ (2013). Accuracy of a Computer-Aided Surgical Simulation (CASS) Protocol for Orthognathic Surgery: A Prospective Multicenter Study Journal of Oral and Maxillofacial Surgery. DOI: 10.1016/j.joms.2012.03.027
- Bengtsson และคณะ (2017). Treatment outcome in orthognathic surgery—A prospective randomized blinded case-controlled comparison of planning accuracy in computer-assisted… Journal of Cranio-Maxillofacial Surgery. DOI: 10.1016/j.jcms.2017.07.001












